مقدمه گنجايش بيان بيشتر را ندارد . در بخش مسائل اخلاقى كافى است دو كتاب قيم و بىنظير شرح چهل حديث آن حضرت و شرح حديث جنود عقل و جهل را ملاحظه كنيم كه چگونه در هر موضوعى به همه زواياى آن پرداخته و جان‌هاى تشنه معارف را سيراب مىنمايند . يكى از ابعاد وجودى آن امام راحل عظيم الشأن كه مع الاسف هنوز هم براى بسيارى مجهول مانده است و چه بسا تحت الشعاع ابعاد ديگر وجودى حضرتش واقع شده است بعد فقه و اصول ايشان است كه در هر دو علم مهم و محورى حوزه‌هاى علميه مطالب جديد و ابتكارى و راهگشا از ايشان به يادگار مانده است كه به گوشه‌هايى از آن از قلم شاگردان ايشان در مقدمه كتب اصولى از قبيل جواهر الاصول و لمحات الاصول اشاره شده است . ما در اين‌جا به گوشه‌هايى از ابتكارات آن فقيه كامل در فقه اشاره مىكنيم كه هر كدامش براى اهل فن فتح بابى است كه از آن ابواب ديگرى به روى انسان گشوده مىشود ، و قبل از آن به اين نكته اشاره مىكنيم كه در تمام مكاسب محرّمه و كتاب البيع حضرت امام من نديدم بحث يا مسأله‌اى را كه امام در آن مسأله سخنان بزرگانى نظير شيخ اعظم و محقق نائينى و محقق اصفهانى را تكرار كند و تنها به بيان آن بپردازد و بگذرد ، بلكه حاصل كلام آنان را نقل مىنمايد و با نقدهاى عالمانه آن را رد مىكند و همواره خود با دليل يا دلايل معتبر از قرآن و روايات و حكم عقل يا سيره عقلا نظر و فتوايى را برمىگزيند و كاملًا هويدا است كه او فقيهى است كه در هر مسأله مىانديشد و به همه زواياى آن از نگاه تخصصى مىنگرد و جنبه‌هاى گوناگون رجالى و منطقى و ادبى و لغوى و اصولى و فقه الحديث مسأله را مد نظر دارد و اين دقت‌ها و نكته‌سنجىها از او محققى كم‌نظير ساخته است ، آن بزرگوار معمولًا جديدترين آراء را مورد نقد و بررسى قرار مىدهد و در كتاب‌هاى فقهى استدلالى خود با نظرات محقق نائينى و محقق اصفهانى طرف بحث است و همواره تأكيد دارند كه نبايد مباحث عقلى و فلسفى را با مباحث فهم عرفى و عقلايى و استفاده از ظواهر خطابات و سيره عقلا خلط كرد . اين سخن را كسى مىگويد كه خود در اوج حكمت و فلسفه و علوم عقلى